ტირის თოფები:
ტირის თოფები განკუთვნილია სპორტული
სროლისთვის, ვარჯიშისთვის და ზოგჯერ გასართობი მიზნებისთვის. მათი ტექნიკური მახასიათებლები
და სამართლებრივი რეგულაციები განსხვავდება სხვა ტიპის ცეცხლსასროლი იარაღებისგან.
ტირის თოფების ისტორია
ტირის თოფები და სპორტული სროლა საუკუნეების განმავლობაში ვითარდებოდა სხვადასხვა მიზნებით – სამხედრო მომზადებიდან დაწყებული, სპორტული შეჯიბრებებით დამთავრებული. ტირის იარაღის ევოლუცია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ტექნოლოგიურ პროგრესთან და საზოგადოების საჭიროებებთან.
ტირის იარაღის განვითარების ეტაპები
- ადრეული პერიოდები (XVI-XVII საუკუნეები):
- პირველი ტირის იარაღები გაჩნდა მას შემდეგ, რაც ხელით დამზადებული თოფები გახდა პოპულარული.
- სამხედროებისა და მონადირეებისათვის სროლის უნარის განვითარება აუცილებელი იყო, ამიტომ დაიწყო მიზანში სროლის შეჯიბრებების ჩატარება.
- XIX საუკუნე:
- ინდუსტრიული რევოლუციის პერიოდში იარაღის წარმოება სტანდარტიზებული და უფრო ხელმისაწვდომი გახდა.
- შეიქმნა პირველი პნევმატური თოფები, რომლებიც სროლის ვარჯიშის უსაფრთხო ალტერნატივად განიხილებოდა.
- ევროპასა და ამერიკაში ჩამოყალიბდა სროლის პირველი კლუბები და ორგანიზაციები.
- XX საუკუნე:
- ოლიმპიური თამაშები:
- სროლა 1896 წელს ათენის პირველ თანამედროვე ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა ოფიციალური სპორტული დისციპლინა.
- სხვადასხვა კატეგორიები, როგორიცაა პისტოლეტით, შაშხანით და თოფით სროლა, დაამატეს.
- ტექნოლოგიური ინოვაციები:
- ზამბარიანი და პნევმატური იარაღის გაუმჯობესება, რაც შესაძლებელს ხდიდა უფრო ზუსტ და უსაფრთხო ვარჯიშს.
- გაჩნდა CO₂ თოფები და მრავალჯერადი გადატენვის სისტემები.
- XXI საუკუნე:
- ციფრული ტექნოლოგიები და უსაფრთხოება:
- თანამედროვე ტირის თოფები აღჭურვილია ელექტრონული სამიზნე სისტემებით და სროლის სიმულატორებით.
- განვითარდა სპეციალური ელექტრონული ტირები, რომლებიც სროლის შედეგებს ციფრულად აღრიცხავენ.
- სპორტული სროლის საერთაშორისო განვითარება:
- სროლის სპორტს მართავს ორგანიზაციები, როგორიცაა ISSF
(International Shooting Sport Federation) და IPSC (International Practical Shooting
Confederation).
ტირის თოფების ისტორია საქართველოში
- საბჭოთა პერიოდი:
- სროლის სპორტი აქტიურად ვითარდებოდა საბჭოთა კავშირის დროს, რაც გულისხმობდა სასკოლო და სამხედრო პროგრამებში სროლის გაკვეთილების ჩართვას.
- საქართველოში მოქმედებდა ტირის სექციები და კლუბები, სადაც ახალგაზრდები ეუფლებოდნენ სპორტულ სროლას.
- თანამედროვე პერიოდი:
- დამოუკიდებლობის შემდეგ, სროლის სპორტმა ახალი განვითარება დაიწყო.
- სპორტული ტირები და ტაქტიკური სროლის კლუბები დღესაც პოპულარულია როგორც პროფესიონალურ, ისე ჰობის დონეზე.
- სროლის ფედერაცია მართავს ეროვნულ და საერთაშორისო შეჯიბრებებს.
ტირის იარაღის მნიშვნელობა
- სპორტული შეჯიბრებები:
- სროლის დისციპლინები ოლიმპიური და მსოფლიო ჩემპიონატების შემადგენელი ნაწილია.
- სამხედრო მომზადება:
- ტირის იარაღები გამოიყენება სამხედროებისა და სამართალდამცველების სროლის უნარების დასახვეწად.
- ჰობი და გართობა:
- კომერციული ტირები გთავაზობენ გასართობ სროლას უსაფრთხო გარემოში.
- თერაპია და კონცენტრაციის უნარის განვითარება:
- სროლა ავითარებს კონცენტრაციას, თვითკონტროლს და სტრესის მართვის უნარებს.
ტირის თოფების ისტორია იწყება სამხედრო მომზადების აუცილებლობით და ვითარდება სპორტულ შეჯიბრებებად. ტექნოლოგიურმა პროგრესმა უზრუნველყო უფრო ზუსტი, უსაფრთხო და მრავალფეროვანი იარაღის შექმნა, რაც დღეს სპორტული სროლისა და გართობის განუყოფელი ნაწილია.
ტყვიების ტიპები
პნევმატური თოფების ტყვიები (BBs და
Pellets):
- BBs: მეტალის ბურთულები, ძირითადად გამოიყენება გასართობ სროლაში.
- Pellets:
- დიოაბოლო (Diabolo) ფორმის ტყვიები: უზრუნველყოფს სტაბილურ ტრაექტორიას.
- წონა:
0.45 გ-დან 1 გრამამდე.
- კალიბრი: 4.5 მმ (.177), 5.5
მმ (.22).
სროლის სიჩქარე და მანძილი
- პნევმატური პისტოლეტები:
სიჩქარე: 100-150 მ/წმ.
ეფექტური მანძილი: 10-15 მეტრი.
- პნევმატური შაშხანები:ს
სიჩქარე: 150-300 მ/წმ.
ეფექტური მანძილი: 30-50 მეტრი.
- PCP თოფები:
სიჩქარე: 250-400 მ/წმ.
ეფექტური მანძილი: 50-100 მეტრი.